Zmiana miejsca zamieszkania przez dziecko

20-07-2016
Kategoria: Prawo Rodzinne

miejsce zamieszkania dzieckaWitam mieszkam aktualnie razem ze swoją mamą oraz dwójką dzieci. Chciałabym wyprowadzić się z młodszym synem do innego miejsca zamieszkania, jednak moje dziecko nie chce się ze mną wyprowadzić. Co należy zrobić aby nakłonić syna do zmiany miejsca zamieszkania i wyprowadzki ze mną w inne miejsce.

W opisywanym przez Panią przypadku trudno jest wskazać jedno skuteczne rozwiązanie ze względu na występujące w nim stosunki i zależności rodzinne, które często zależą od siły charakterów, umiejętności dogadywania się, asertywności czy chęci zawierania kompromisów. Jednak omawiając poszczególne pytania, które Pani wskazała należy wyodrębnić kilka zagadnień, na które chciałaby Pani uzyskać odpowiedź.

Pierwszym z nich jest chęć „wydostania” młodszego syna spod wpływu babci oraz starszego brata. Kwestie kontaktów z dzieckiem uregulowane zostały w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2015.2082 j.t.). Przepisy art. 113-1136 odnoszą się do wykonywania kontaktów z dzieckiem przez jego rodziców, rodzeństwo, dziadków, powinowatych w linii prostej, a także inne osoby jeżeli sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad dzieckiem. Zgodnie z art. 1132 krio sąd opiekuńczy ograniczy kontakty rodziców z dzieckiem (oraz innych osób wymienionych w art. 1136) jeżeli wymaga tego dobro dziecka. Sąd opiekuńczy może również zakazać kontaktów z dzieckiem, jeżeli poważnie zagrażają lub naruszają jego dobro. Uregulowania kontaktów z dzieckiem można żądać występując z wnioskiem do sądu rodzinnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Należy wspomnieć, iż w przypadku utrudniania lub uniemożliwiania przez rodziców realizowania kontaktów dziadków z dzieckiem, mogą oni wystąpić z takim samym wnioskiem. W przedmiotowej sprawie istotne znaczenie będzie miał wiek dziecka, bowiem w momencie ukończenia przez niego 18 lat przestanie pozostawać pod władzą rodzicielską i postanowienia o kontaktach z dzieckiem również nie znajdą zastosowania.

Alimenty (zgodnie z art. 133§1 krio) przysługują dziecku, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.  Oznacza to, że obowiązek alimentacyjny rodziców względem dzieci ustaje nie z chwilą uzyskania pełnoletności, ale w momencie, w którym dziecko uzyska samodzielność. Istotą alimentów jest dostarczanie dziecku środków utrzymania, tj. wyżywienia, ubrania, mieszkania, wypoczynku, leczenia, nauki, itd. Alimenty nie mogą pełnić funkcji kieszonkowego, przeznaczanego przez dziecko na spełnianie jego „zachcianek”. Nie mogą być również traktowane przez rodzica sprawującego pieczę, jako źródło wzbogacenia. Powinna pani zatem wytłumaczyć synowi, że pieniądze, pochodzące z funduszu alimentacyjnego nie są przeznaczane tylko na jego jedzenie, lecz także ubranie, mieszkanie, rachunki, itd.

Ze względu na to, że najczęściej uprawnione do alimentów są osoby niepełnoletnie, w wyroku orzekającym alimenty sąd wskazuje jako osobę uprawnioną do odbioru alimentów rodzica, z którym dziecko na stałe zamieszkuje. W przypadku uzyskania przez uprawnionego pełnoletności z zachowaniem prawa do dalszej alimentacji wypłata świadczenia może nastąpić wyłącznie do jego rąk. Zdarzenie to nie wymaga stwierdzenia orzeczeniem sądu opiekuńczego i dlatego do wykazania legitymacji do osobistego odbioru świadczeń wystarczą odpowiednie dokumenty stanu cywilnego (uchwała SN z dnia 16 kwietnia 1977 r., III CZP 14/77).

W przypadku alimentów wypłacanych z funduszu alimentacyjnego do ukończenia przez syna pełnoletności otrzymuje Pani pieniądze na własne konto, jako jego przedstawiciel ustawowy. Tak jak wskazano powyżej, nie można traktować ich jako źródło wzbogacenia lecz przeznaczać w całości na zaspokajanie potrzeb dziecka. Po ukończeniu przez syna 18 lat, będzie mógł sam ubiegać się o dalsze wypłacanie alimentów z funduszu pod warunkiem kontynuowania nauki (do 25 roku życia). Szczegółowo kwestie te reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Syn nie może również żądać, aby wypłacała Pani pieniądze do jego rąk do czasu osiągnięcia przez niego 18 roku życia.

Co do zmiany miejsca zamieszkania, to syn znajduje się pod Pani władzą rodzicielską, którą stanowi ogół obowiązków i praw względem dziecka mających na celu zapewnienie mu należytej pieczy i strzeżenie jego interesów. Nie można zmusić go siłą do przeprowadzki, jednak należy wskazać ze z władzy rodzicielskiej wynika piecza nad osobą dziecka, zarząd majątkiem dziecka i jego reprezentacja. Aby skutecznie je realizować pomiędzy dzieckiem a matką powinna zaistnieć współpraca. Należałoby spróbować przekonać syna do przeprowadzki z Panią używając do tego stosownych argumentów.

Zgod­nie z tre­ścią art. 26 kodeksu cywilnego:

§1. Miej­scem zamiesz­ka­nia dziecka pozo­sta­ją­cego pod wła­dzą rodzi­ciel­ską jest miej­sce zamiesz­ka­nia rodzi­ców albo tego z rodzi­ców, któ­remu wyłącz­nie przy­słu­guje wła­dza rodzi­ciel­ska albo któ­remu zostało powie­rzone wyko­ny­wa­nie wła­dzy rodzicielskiej.

W sytu­acji, gdy dziecko nie ma okre­ślo­nego miej­sca zamiesz­ka­nia przy żad­nym z rodzi­ców, wów­czas należy zło­żyć wnio­sek do sądu opie­kuń­czego o usta­le­nie, iż miej­scem zamiesz­ka­nia dziecka będzie każ­do­ra­zowe miej­sce zamiesz­ka­nia matki lub ojca. Wnio­sek powi­nien odpo­wia­dać wyma­ga­niom pisma pro­ce­so­wego tj. zgod­nie z art. 126, 128 i 187 kodeksu postę­po­wa­nia cywil­nego należy:

  1. Ozna­czyć sąd, do któ­rego jest pismo skie­ro­wane, imię i nazwi­sko stron (wnio­sko­dawcy i uczest­nika postępowania),
  2. Ozna­czyć rodzaj pisma tj. wska­zać, iż jest to wnio­sek o usta­le­nie miej­sca zamiesz­ka­nia dziecka,
  3. Uza­sad­nić wnio­sek, oraz wska­zać dowody na popar­cie przy­to­czo­nych okoliczności,
  4. Pod­pi­sać doku­ment i wska­zać załącz­niki (odpis skró­cony aktu mał­żeń­stwa oraz odpis pisma z kse­ro­ko­pią załącznika).

Wła­ści­wym do roz­po­zna­nia sprawy będzie zgod­nie z art. 569§ 1 k.p.c. sąd opie­kuń­czy tj. wydział rodzinny Sądu Rejo­no­wego wła­ściwy ze względu na miej­sce zamiesz­ka­nia osoby, któ­rej postę­po­wa­nie ma doty­czyć, a w braku miej­sca zamiesz­ka­nia sąd opie­kuń­czy miej­sca jej pobytu. Jeżeli brak i tej pod­stawy– wła­ściwy jest sąd rejo­nowy dla m.st. Warszawy.

W przy­padku kwe­stii doty­czą­cej miej­sca zamiesz­ka­nia pod­kre­śle­nia wymaga szcze­gól­nie jedna oko­licz­ność tj. zgod­nie z art. 577 k.p.c. sąd opie­kuń­czy może zmie­nić swe posta­no­wie­nie nawet pra­wo­mocne, jeżeli wymaga tego dobro osoby, któ­rej postę­po­wa­nie doty­czy, a więc jeżeli z punktu widze­nia dobra mało­let­niego zasadne byłoby usta­le­nie miej­sca zamiesz­ka­nia przy dru­gim z rodzi­ców, to zgod­nie z tre­ścią art. 577 k.p.c. jest to możliwe.

O ile miej­sce zamiesz­ka­nia okre­śla się przez miej­sco­wość, o tyle usta­le­nie miej­sca pobytu wska­zuje kon­kretny adres, miej­sce, w któ­rym dziecko przebywa.

Z kolei jeżeli chodzi o mieszkanie w którym Państwo mieszkacie należy do pani - wówczas to Pani decyduje kto i na jakich warunkach ma w nim mieszkać. Jeżeli nie chce Pani mieszkać z matką i starszym synem, może Pani nakazać im wyprowadzenie się lub tak jak zamierza Pani - sprzedać mieszkanie i samemu się wyprowadzić. Wówczas młodszy syn dopóki znajduje się pod Pani opieką (do 18 roku życia) musi przebywać razem z Panią, chyba że sąd opiekuńczy na skutek wszczęcia rozprawy np./ z powodu ucieczki syna, postanowi inaczej.

Odnośnie przymusowego leczenia matki zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Zgodnie z art. 21 tej ustawy Osoba, której zachowanie wskazuje na to, że z powodu zaburzeń psychicznych może zagrażać bezpośrednio własnemu życiu albo życiu lub zdrowiu innych osób, bądź nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, może być poddana badaniu psychiatrycznemu również bez jej zgody. Do szpitala psychiatrycznego może być również przyjęta, bez zgody wymaganej w osoba chora psychiczniektórej dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, że nieprzyjęcie do szpitala spowoduje znaczne pogorszenie stanu jej zdrowia psychicznego, bądź która jest niezdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, a uzasadnione jest przewidywanie, że leczenie w szpitalu psychiatrycznym przyniesie poprawę jej stanu zdrowia.. O potrzebie przyjęcia do szpitala psychiatrycznego osoby, o której mowa w ust. 1, bez jej zgody, orzeka sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania tej osoby – na wniosek jej małżonka, krewnych w linii prostej, rodzeństwa, jej przedstawiciela ustawowego lub osoby sprawującej nad nią faktyczną opiekę (art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego).

Chodzi o nasilone zaburzenia, które mogą być rzeczywiście traktowanie jako wyraz bezpośredniego zagrożenia zarówno dla samego pacjenta, jak i otoczenia. Zagrożenie życia lub zdrowia powinno być realne i obiektywne.

Wniosek o przyjęcie do szpitala psychiatrycznego należy złożyć do sądu rejonowego wydział rodzinny i nieletnich według miejsca zamieszkania osoby chorej. Wniosek jest zwolniony z opłat sądowych.

Do wniosku o przyjęcie do szpitala psychiatrycznego dołącza się świadectwo lekarza psychiatry szczegółowo uzasadniające potrzebę leczenia w szpitalu psychiatrycznym. W przypadku braku takiego świadectwa sąd zwraca wniosek. Świadectwo wydaje lekarz psychiatra na uzasadnione żądanie osoby lub organu uprawnionego do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania sądowego w tej sprawie.

Na podstawie otrzymanego zawiadomienia sąd opiekuńczy wszczyna postępowanie dotyczące przyjęcia do szpitala psychiatrycznego Następnie odbywa się posiedzenie Sądu, który może wydać decyzję o leczeniu danej osoby w szpitalu wbrew jej woli.

Leczeniu przymusowemu może być także poddana osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, która nadużywa alkoholu (jest od niego uzależniona) i sama nie wyraża chęci poddania się leczeniu. Osoba taka musi ponadto, w związku z nadużywaniem alkoholu, doprowadzać do rozkładu życia rodzinnego, uchylać się od pracy, powodować demoralizację nieletnich, czy systematycznie zakłócać spokój lub porządek publiczny. Wystarczy, że zaistnieje jedna z powyższych sytuacji.

Osoba, która nadużywa alkoholu może być skierowana na badanie przez biegłego w celu ustalenia, czy jest uzależniona od alkoholu oraz celem przepisania rodzaju i sposobu leczenia odwykowego. Leczenie takie może mieć charakter ambulatoryjny ( a więc pacjent otrzymuje leki i zgłasza się do kontroli lekarskiej w określonym czasie) dodatkowo może zostać skierowany np. na grupę terapeutyczną, czy wreszcie skierowany do zamkniętego zakładu.

Wniosek o zbadanie przez biegłego wystawia gminna komisja ds. Rozwiązywania problemów alkoholowych, właściwa ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu osoby, która ma zostać zbadana. Komisja występuje z wnioskiem na wniosek osoby uzależnionej lub z własnej inicjatywy. O    ile alkoholik nie zechce sam zgłosić się do komisji, wówczas członkowie rodziny mogą zasygnalizować komisji konieczność przeprowadzenia badania. Jeśli komisja uzna, że są wystarczające przesłanki do skierowania na badanie przez biegłego, wówczas skieruje taki wniosek.

O ile biegły może wypowiedzieć się o konieczności leczenia niestacjonarnego, tak tylko sąd może nakazać leczenie w zamkniętym zakładzie odwykowym.

Gminna komisja alkoholowa może następnie wystąpić do sądu z wnioskiem o leczenie odwykowe w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego. Wniosek do sądu może skierować także prokurator. Rodzina osoby uzależnionej nie może samodzielnie skierować wniosku do sądu, jednak może w tej kwestii kontaktować się z prokuratorem lub gminną komisją alkoholową, jako podmiotami uprawnionymi do złożenia wniosku do sądu.

Sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy, według miejsca zamieszkania lub pobytu osoby, której sprawa ma dotyczyć. Sprawa toczy się w postępowaniu nieprocesowym. Do wniosku o przymusowe leczenie dołącza się dotychczasową dokumentację oraz opinię biegłego, jeśli taka już została wydana. Jeśli wniosek o przymusowe leczenie nie był poprzedzony opinią biegłego, sąd zarządza poddanie się osoby, której postępowanie dotyczy, badaniu przez biegłego. Sąd, jeśli biegły uzna to za konieczne, może poddać tę osobę obserwacji w zakładzie przez okres 2 tygodni, w wyjątkowych wypadkach okres ten może być wydłużony do 6 tygodni.

Sąd przed wydaniem postanowienia wysłuchuje osobę, która ma zostać poddana leczeniu.
Jeśli osoba nie stawia się do sądu, na przepisane badania, można nakazać obowiązkowe doprowadzenie jej przez Policję.

Autor: Radca Prawny Jolanta Jasińska

TELEFONICZNE PORADY Z PRAWA RODZINNEGO

Jeśli potrzebujesz porady prawnej z prawa rodzinnego zadzwoń na infolinię prawną, a nasz doradca prawny odpowie na wszystkie twoje pytania oraz pokieruje jak najlepiej rozwiązać problem prawny. Dzwoniąc na infolinię prawną płacisz tylko za połączenie, zaś oczekiwanie na zgłoszenie prawnika jest bezpłatne.


porady prawne przez telefon

Opłata za połączenie z infolinią prawną to 4.92 zł/min.

Nasi prawnicy odpowiadają na Państwa pytania:
Poniedzialek - Piątek w godzinach od 8:00 do 20:00
Sobota i Niedziela w godzinach od 9:00 do 18:00

Forum prawne

O nas

Niniejszy serwis prawny oferuje telefoniczne porady prawne, które umożliwiają natychmiastowy kontakt z prawnikiem. Porad prawnych przez telefon udzielają dyplomowani prawnicy z wieloletnim doświadczeniem, zajmujący się na co dzień rozwiązywaniem problemów natury prawnej. Na naszej stronie znajdziesz również darmowe porady prawne w postaci zamieszczonych na stronie artykułów prawnych, jak również bezpłatne forum prawne.

Polityka cookies | Kontakt